ดูแลรถสำหรับคนขับรับจ้าง แท็กซี่ ที่ใช้งานหนักทุกวัน

รถที่ใช้รับส่งผู้โดยสารทุกวันสะสมระยะทางเร็วกว่ารถที่ใช้เดินทางไปทำงานทั่วไปหลายเท่า ระยะทางที่รถทั่วไปใช้เวลาเป็นปีกว่าจะถึงรอบเปลี่ยนถ่าย รถรับจ้างอาจถึงรอบภายในไม่กี่เดือน หากยังใช้ตารางบำรุงรักษาแบบเดียวกับรถใช้งานทั่วไป ชิ้นส่วนหลายจุดอาจสึกหรอเกินรอบตรวจโดยที่เจ้าของรถไม่ทันสังเกต เพราะยังนับตามเวลาที่ผ่านไปมากกว่านับตามระยะทางจริง

อีกปัจจัยที่ต่างจากรถทั่วไปคือรูปแบบการขับ รถรับจ้างมักเจอสภาพจราจรติดขัด เบรกจอดรับส่งบ่อย และเดินเบานานระหว่างรอผู้โดยสาร ซึ่งส่งผลต่อการสึกหรอของเบรกและภาระของเครื่องยนต์ต่างจากการขับทางไกลด้วยความเร็วคงที่ บทความนี้รวมจุดที่ผู้ขับรถรับจ้างและแท็กซี่ควรให้ความสำคัญเป็นพิเศษ

ทำไมต้องดูแลถี่กว่ารถใช้งานทั่วไป

ตารางบำรุงรักษาส่วนใหญ่ในคู่มือประจำรถออกแบบมาโดยอิงระยะทางเฉลี่ยของการใช้งานทั่วไป เช่น ขับไปทำงานวันละไม่กี่สิบกิโลเมตร แต่รถรับจ้างที่วิ่งรับส่งทั้งวันอาจสะสมระยะทางได้มากกว่ารถทั่วไปหลายเท่าในเวลาเท่ากัน หากยังยึดตามรอบเวลาโดยไม่นับระยะทางจริง อาจทำให้พลาดรอบตรวจสำคัญไปโดยไม่รู้ตัว

ผู้ขับที่ใช้รถทำมาหากินควรปรับมาใช้ระยะทางเป็นตัวกำหนดรอบตรวจแทนรอบเวลา และจดบันทึกเลขไมล์ตอนเข้ารับบริการแต่ละครั้งไว้เทียบ เพื่อให้รู้ทันทีว่าใกล้ถึงรอบเปลี่ยนถ่ายหรือตรวจเช็กจุดใดแล้วบ้าง

ยางสำหรับรถวิ่งสะสมระยะทางเร็ว

ยางเป็นจุดที่สึกไวที่สุดในรถรับจ้าง เพราะระยะทางสะสมเร็วกว่ารถทั่วไปมาก ยางที่ใช้รับส่งผู้โดยสารในเมืองที่ต้องเบรกและออกตัวบ่อยยังสึกเร็วกว่ายางที่ใช้วิ่งทางไกลด้วยความเร็วคงที่ ควรสลับยางถี่กว่ารอบปกติและตรวจดอกยางบ่อยเพื่อไม่ให้ดอกยางสึกจนต่ำกว่าเกณฑ์ที่ปลอดภัยโดยไม่รู้ตัว

ลมยางก็ควรตรวจถี่ขึ้นเช่นกัน เพราะรถที่วิ่งต่อเนื่องทั้งวันมีโอกาสเจอวัตถุแหลมคมบนถนนมากกว่ารถที่วิ่งน้อย การตรวจลมยางทุกเช้าก่อนออกรับงานช่วยจับอาการยางรั่วซึมทีละน้อยได้เร็วกว่าการปล่อยจนยางแบนกะทันหันระหว่างมีผู้โดยสารอยู่ในรถ

เบรกจากการจอดรับส่งซ้ำ ๆ สึกอย่างไร

การขับรถรับจ้างในเมืองมักมีจังหวะเบรกถี่กว่ารถที่ขับทางไกลมาก ทั้งเบรกจอดรับผู้โดยสาร เบรกตามจังหวะจราจร และเบรกช่วงรถติด ผ้าเบรกจึงสึกเร็วกว่ารถที่ขับด้วยความเร็วคงที่เป็นส่วนใหญ่ แม้ระยะทางสะสมจะเท่ากันก็ตาม เพราะจำนวนครั้งที่เบรกทำงานมีผลต่อการสึกหรอมากกว่าระยะทางเพียงอย่างเดียว

อาการที่ผู้ขับรถรับจ้างควรสังเกตคือแป้นเบรกเริ่มลึกขึ้น เสียงเอี๊ยดตอนเบรกที่ไม่เคยมีมาก่อน หรือรถดึงไปด้านใดด้านหนึ่งตอนเบรก หากรู้สึกอาการเหล่านี้ระหว่างวันทำงาน ไม่ควรฝืนรับผู้โดยสารต่อจนครบวัน เพราะความปลอดภัยของทั้งคนขับและผู้โดยสารสำคัญกว่ารายได้ของวันนั้น

น้ำมันเครื่องและเดินเบานานกระทบเครื่องยนต์อย่างไร

การจอดรถติดเครื่องรอผู้โดยสารเป็นเวลานานทำให้เครื่องยนต์เดินเบาสะสมชั่วโมงการทำงานมาก แม้ระยะทางบนมาตรวัดจะไม่เพิ่มขึ้นเท่าที่ควร น้ำมันเครื่องจึงเสื่อมสภาพจากชั่วโมงการทำงานจริง ไม่ใช่แค่ระยะทางที่วิ่ง การยึดรอบเปลี่ยนถ่ายตามระยะทางเพียงอย่างเดียวอาจทำให้เปลี่ยนช้ากว่าที่ควรสำหรับรถที่เดินเบานานเป็นประจำ

ผู้ขับที่ใช้รถรับจ้างควรปรับรอบเปลี่ยนน้ำมันเครื่องให้ถี่ขึ้นกว่ารถใช้งานทั่วไป และเลือกความหนืดน้ำมันเครื่องที่เหมาะกับลักษณะการใช้งานหนักตามคำแนะนำของช่าง เพื่อให้เครื่องยนต์ได้รับการหล่อลื่นเพียงพอตลอดชั่วโมงการทำงานที่ยาวนานในแต่ละวัน

แอร์ทำงานต่อเนื่องทั้งวันต้องดูแลอย่างไร

รถรับจ้างเปิดแอร์แทบตลอดเวลาที่ใช้งาน เพราะต้องดูแลความสบายของผู้โดยสารตลอดวัน ระบบแอร์จึงทำงานต่อเนื่องยาวนานกว่ารถที่ใช้งานทั่วไปมาก คอมเพรสเซอร์และคอนเดนเซอร์จึงควรได้รับการตรวจถี่กว่าปกติ เพื่อป้องกันไม่ให้แอร์เริ่มไม่เย็นในช่วงที่มีผู้โดยสารอยู่บนรถ

หากสังเกตว่าลมแอร์เริ่มอ่อนลงหรือเย็นช้ากว่าเดิมทีละน้อย ควรนัดตรวจก่อนที่อาการจะแย่ลงจนกระทบการให้บริการผู้โดยสาร เพราะการซ่อมแอร์กะทันหันระหว่างวันทำงานมักเสียเวลาที่ควรใช้หารายได้ไปมาก

เช็กลิสต์ดูแลรถรับจ้างรายวัน

• ตรวจลมยางและสังเกตวัตถุแปลกปลอมทุกเช้าก่อนออกรับงาน
• ฟังเสียงเบรกและสังเกตความลึกของแป้นเบรกระหว่างวัน
• จดเลขไมล์เทียบกับรอบเปลี่ยนน้ำมันเครื่องแทนการยึดตามเวลาอย่างเดียว
• สลับยางถี่กว่ารอบปกติเพราะระยะทางสะสมเร็ว
• สังเกตความเย็นของแอร์ทุกวันเพราะทำงานต่อเนื่องยาวนาน
• หากพบอาการผิดปกติระหว่างวัน หยุดตรวจก่อนรับงานต่อทันที

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยของคนขับรถรับจ้าง

ข้อผิดพลาดแรกคือยึดรอบบำรุงรักษาตามเวลาเท่ารถทั่วไป ทั้งที่ระยะทางสะสมเร็วกว่ามาก ข้อสองคือฝืนรับงานต่อทั้งวันแม้รู้สึกเบรกหรือพวงมาลัยผิดปกติ เพราะกลัวเสียรายได้ ข้อสามคือไม่จดบันทึกเลขไมล์เทียบรอบตรวจ ทำให้พลาดรอบเปลี่ยนถ่ายสำคัญไปโดยไม่รู้ตัว และข้อสุดท้ายคือปล่อยให้แอร์เย็นช้าลงเรื่อย ๆ จนกระทบการให้บริการผู้โดยสารแทนที่จะนัดตรวจตั้งแต่เริ่มมีอาการ

ผู้ขับที่ใช้รถทำมาหากินทุกวันสามารถนำรถเข้า ตรวจเช็กยางและสลับยาง พร้อมกับตรวจระบบเบรกในคราวเดียว เพื่อลดจำนวนครั้งที่ต้องหยุดรับงานสำหรับตรวจแยกจุด และวางแผนการเข้าร้านให้กระทบเวลาทำงานน้อยที่สุด

คำถามที่พบบ่อย