ยางแท่นเครื่อง (Engine Mount) เสื่อม อาการสั่นที่ควรสังเกต
คนขับหลายคนรู้สึกว่ารถสั่นตอนจอดติดไฟแดงมากกว่าเดิม แต่มักเข้าใจว่าเป็นเรื่องปกติของเครื่องยนต์เก่าหรือรถวิ่งมานาน ทั้งที่ความจริงอาการสั่นที่เพิ่มขึ้นชัดเจนมักมีสาเหตุเฉพาะจุด และหนึ่งในนั้นคือยางแท่นเครื่องที่เสื่อมสภาพ
ยางแท่นเครื่องทำหน้าที่ยึดเครื่องยนต์และเกียร์ไว้กับตัวถังรถ พร้อมดูดซับแรงสั่นสะเทือนจากการทำงานของเครื่องยนต์ไม่ให้ส่งผ่านไปยังห้องโดยสารโดยตรง เมื่อยางเสื่อมสภาพ แรงสั่นที่เคยถูกดูดซับจะทะลุผ่านมาถึงตัวถังและคนขับได้ชัดเจนขึ้นเรื่อย ๆ
บทความนี้อธิบายอาการที่บ่งบอกว่ายางแท่นเครื่องเริ่มเสื่อม วิธีสังเกตด้วยตัวเอง และความเสี่ยงที่อาจตามมาหากปล่อยไว้นานเกินไป
ยางแท่นเครื่องเสื่อมสังเกตได้จากอาการรถสั่นแรงกว่าปกติตอนเดินเบาหรือจอดติดไฟแดง เครื่องยนต์กระตุกหรือโยกตัวชัดเจนตอนเข้าเกียร์ D หรือ R มีเสียงกึกตอนเร่งเครื่องหรือปล่อยคันเร่งกะทันหัน และมองเห็นเครื่องยนต์ขยับมากผิดปกติเมื่อเปิดฝากระโปรงแล้วเร่งเครื่องเบา ๆ หากยางแท่นเครื่องขาดหรือหลุดจนเครื่องยนต์เอียงมาก ควรหยุดใช้งานและให้ช่างตรวจทันที เพราะอาจกระทบสายพานหรือท่อต่าง ๆ ในห้องเครื่อง
ยางแท่นเครื่องทำหน้าที่อะไรในรถยนต์
เครื่องยนต์และเกียร์ยึดกับตัวถังรถผ่านยางแท่นเครื่องหลายจุด (ส่วนใหญ่ 2-4 จุดขึ้นกับรุ่นรถ) แต่ละจุดออกแบบให้รับน้ำหนักและดูดซับแรงสั่นสะเทือนในทิศทางที่ต่างกัน วัสดุยางภายในผสมกับโครงโลหะช่วยให้ยืดหยุ่นพอที่จะดูดซับแรงสั่น แต่ยังคงยึดเครื่องยนต์ให้อยู่ตำแหน่งมั่นคงขณะรถวิ่ง
เมื่อยางเสื่อมสภาพตามอายุ ความร้อน หรือคราบน้ำมันที่หยดใส่ (น้ำมันเครื่องกัดกร่อนเนื้อยางได้) ความสามารถในการดูดซับแรงสั่นจะลดลง เครื่องยนต์จะขยับมากกว่าที่ควรขณะทำงาน และแรงสั่นจะส่งผ่านไปยังตัวถังรถและคนขับได้ชัดเจนขึ้น
อาการที่บอกว่ายางแท่นเครื่องเริ่มเสื่อม
| อาการ | ลักษณะที่สังเกตได้ | ความน่าจะเป็น |
|---|---|---|
| รถสั่นตอนเดินเบา | สั่นแรงกว่าปกติขณะจอดติดไฟแดงหรือรถติด | สูง หากไม่มีอาการเครื่องยนต์อื่นร่วมด้วย |
| กระตุกตอนเข้าเกียร์ D หรือ R | รู้สึกเครื่องยนต์โยกตัวชัดเจนตอนเปลี่ยนตำแหน่งเกียร์ | สูง โดยเฉพาะถ้าเกิดซ้ำทุกครั้ง |
| เสียงกึกตอนเร่งหรือปล่อยคันเร่ง | เสียงโลหะกระทบกันจากห้องเครื่อง | ปานกลางถึงสูง อาจมียางแท่นเครื่องขาดร่วมด้วย |
| เครื่องยนต์ขยับมากเมื่อมองจากฝากระโปรง | เห็นเครื่องยนต์เอียงหรือขยับมากตอนเร่งเบา ๆ | สูง หากขยับมากกว่าฝั่งตรงข้ามอย่างชัดเจน |
อาการเหล่านี้อาจคล้ายกับปัญหาเครื่องยนต์ทำงานไม่เรียบจากระบบจุดระเบิดหรือรอบเดินเบาผิดปกติ จึงควรให้ช่างตรวจแยกให้ชัดเจนก่อนเปลี่ยนชิ้นส่วนใด ๆ
ตรวจยางแท่นเครื่องเองอย่างปลอดภัย
- จอดรถในที่ปลอดภัย ดึงเบรกมือ และเปิดฝากระโปรงขณะเครื่องยนต์ยังดับอยู่
- ให้ผู้ช่วยเร่งเครื่องเบา ๆ ขณะเข้าเกียร์ D หรือ R (สำหรับรถเกียร์อัตโนมัติเหยียบเบรกไว้ตลอด) แล้วสังเกตการขยับของเครื่องยนต์จากระยะปลอดภัย
- สังเกตว่าเครื่องยนต์เอียงไปด้านใดด้านหนึ่งมากผิดปกติหรือไม่
- มองยางแท่นเครื่องที่มองเห็นได้จากด้านบนว่ามีรอยแตกหรือคราบน้ำมันเกาะหนาหรือไม่
- สังเกตความสั่นสะเทือนที่พวงมาลัยหรือเบาะขณะจอดติดไฟแดงเทียบกับความรู้สึกเดิมที่คุ้นเคย
ห้ามสอดมือหรืออวัยวะส่วนใดเข้าใกล้พัดลมหรือสายพานขณะเครื่องยนต์ทำงาน การสังเกตควรทำจากระยะปลอดภัยเท่านั้น หากไม่มั่นใจ ควรให้ช่างเป็นผู้ตรวจแทนการทดลองเองทั้งหมด
ปล่อยยางแท่นเครื่องเสื่อมไว้นานเสี่ยงอะไรบ้าง
หากยางแท่นเครื่องเสื่อมมากจนขาดหรือหลุด เครื่องยนต์อาจเอียงจนไปเสียดสีกับชิ้นส่วนอื่นในห้องเครื่อง เช่น สายพาน ท่อต่าง ๆ หรือพัดลม ซึ่งอาจทำให้ชิ้นส่วนเหล่านั้นเสียหายตามไปด้วย หากรู้สึกว่าเครื่องยนต์สั่นหรือกระตุกรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว ควรลดการใช้งานและนัดตรวจโดยเร็ว ไม่ควรฝืนขับทางไกลจนกว่าจะทราบสาเหตุแน่ชัด
นอกจากความเสี่ยงต่อชิ้นส่วนในห้องเครื่องแล้ว ยางแท่นเครื่องที่เสื่อมมากยังทำให้ระบบส่งกำลังทำงานไม่นิ่ง ส่งผลต่อความรู้สึกขณะขับและอาจเร่งการสึกหรอของจุดยึดอื่นที่ต้องรับแรงสั่นสะเทือนเพิ่มขึ้นจากการที่ยางแท่นเครื่องทำหน้าที่ได้ไม่เต็มที่
ช่างตรวจและเปลี่ยนยางแท่นเครื่องอย่างไร
ช่างจะตรวจยางแท่นเครื่องทุกจุดด้วยการยกรถและทดลองโยกเครื่องยนต์ในทิศทางต่าง ๆ เพื่อดูระยะขยับที่ผิดปกติ พร้อมตรวจสภาพยางว่าแตกร้าว บวม หรือมีคราบน้ำมันกัดกร่อนหรือไม่ หากพบว่าเสื่อมเฉพาะบางจุด อาจเปลี่ยนเฉพาะจุดนั้นได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนทั้งชุด ขึ้นกับสภาพจริงและการออกแบบของรถแต่ละรุ่น
รถที่มีอาการสั่นผิดปกติตอนเดินเบาหรือกระตุกตอนเข้าเกียร์ สามารถนำเข้าตรวจเช็กที่ บริการช่วงล่างและโช้คอัพ เพื่อให้ช่างประเมินยางแท่นเครื่องร่วมกับจุดยึดอื่นที่เกี่ยวข้อง ทางร้านจะตรวจเช็กและแจ้งรายละเอียดก่อนเริ่มงาน สอบถามราคาได้ทางโทรศัพท์หรือ Facebook
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเกี่ยวกับยางแท่นเครื่อง
ข้อผิดพลาดแรกคือเข้าใจว่าอาการสั่นตอนเดินเบาเป็นเรื่องปกติของรถวิ่งมานาน ทั้งที่ในหลายกรณีเป็นสัญญาณจากยางแท่นเครื่องที่ซ่อมได้ไม่ยาก ข้อสองคือปล่อยให้คราบน้ำมันรั่วจากจุดอื่นในห้องเครื่องหยดใส่ยางแท่นเครื่องต่อเนื่องโดยไม่แก้จุดรั่ว ทำให้ยางเสื่อมเร็วกว่าปกติ ข้อสามคือเปลี่ยนยางแท่นเครื่องเฉพาะจุดที่เห็นชัดที่สุดโดยไม่ตรวจจุดอื่นร่วมด้วย ทำให้อาการสั่นยังไม่หายสนิทเพราะยางจุดอื่นก็เสื่อมไปพร้อมกัน
คำถามที่พบบ่อย
ยางแท่นเครื่องเสื่อมอันตรายถึงขับไม่ได้เลยไหม
ถ้าเสื่อมเล็กน้อยยังพอขับได้ในระยะสั้น แต่ถ้าอาการสั่นหรือกระตุกรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ ควรรีบตรวจก่อนเครื่องยนต์เอียงมากจนกระทบชิ้นส่วนอื่น
รถทุกคันมียางแท่นเครื่องกี่จุด
จำนวนจุดต่างกันตามรุ่นรถและตำแหน่งวางเครื่องยนต์ ส่วนใหญ่มีตั้งแต่ 2 ถึง 4 จุด ควรตรวจคู่มือซ่อมของรุ่นรถเพื่อความแม่นยำ
เปลี่ยนยางแท่นเครื่องต้องเปลี่ยนทุกจุดพร้อมกันไหม
ไม่จำเป็นเสมอไป ขึ้นกับสภาพที่ตรวจพบจริง แต่ช่างมักแนะนำให้ตรวจทุกจุดพร้อมกันเพื่อประเมินว่าจุดอื่นเริ่มเสื่อมด้วยหรือไม่
อาการสั่นจากยางแท่นเครื่องต่างจากเครื่องยนต์ทำงานไม่เรียบอย่างไร
ยางแท่นเครื่องเสื่อมมักสั่นแรงขึ้นเฉพาะช่วงเดินเบาหรือเข้าเกียร์ ส่วนเครื่องยนต์ทำงานไม่เรียบมักมีรอบเครื่องแกว่งหรือไฟเตือนเครื่องยนต์ร่วมด้วย ควรให้ช่างตรวจแยกให้ชัดเจน
น้ำมันเครื่องรั่วใส่ยางแท่นเครื่องอันตรายไหม
น้ำมันเครื่องกัดกร่อนเนื้อยางได้ ทำให้ยางเสื่อมเร็วกว่าปกติ ควรแก้จุดรั่วต้นตอควบคู่กับการตรวจสภาพยางแท่นเครื่องเสมอ
รถสั่นผิดปกติตอนเดินเบา ให้ช่างตรวจยางแท่นเครื่องก่อนอาการลุกลาม
ทีมช่างตรวจจุดยึดเครื่องยนต์และประเมินสภาพยางแท่นเครื่องทุกจุด พร้อมแจ้งรายละเอียดก่อนเริ่มงาน สอบถามราคาได้ทางโทรศัพท์หรือ Facebook